άρθρα

τα άρθρα της κλίκας

Μία εξερεύνηση της εξέλιξης των μακρυμάνικων λαουτοειδών στη λεκάνη της ανατολικής Μεσογείου, από την αρχαία εποχή μέχρι σήμερα.

Για τη μουσική στην Αρχαία Ελλάδα δεν ξέρουμε, δυστυχώς, τόσα πράγματα όσα ξέρουμε για άλλες τέχνες. Αυτό ισχύει βέβαια περισσότερο για παραδείγματα μουσικών κομματιών, που φυσικά δεν ήταν δυνατό να διασωθούν όπως διασώθηκαν ναοί, αγάλματα, ζωγραφισμένα αγγεία. Τα σωζόμενα γραπτά μουσικά κείμενα είναι ελάχιστα και δεν είμαστε και σίγουροι ότι τα αποδίδουμε όπως αποδίδονταν τότε. Ακόμα και για τα όργανα, για την οργανολογία της εποχής, δεν είμαστε πλήρως ενημερωμένοι.

Με τη σταδιακή καθιέρωση του οργανολογικού ίσου συγκερασμού –σε αρκετές περιπτώσεις και φωνητικού2– στο πλαίσιο της ελληνικής μεσοπολεμικής αστικής λαϊκής μουσικής, που διαφαίνεται πιο δυναμικά απ’ αρχής του στυλ του τρίχορδου μπουζουκιού, ένα νέο τροπικό μόρφωμα αναδύεται με σαφήνεια. Αυτό φαίνεται να αποδίδεται ιστορικά, κατά το πλείστον, από τον όρο «δρόμος», κάτι που αποτυπώνεται στους προφορικούς κώδικες των μουσικών του ρεμπέτικου από την εποχή του ύστερου Μεσοπολέμου ως σήμερα, αν κρίνουμε από τις αναφορές των ίδιων (Βαμβακάρης, 1973:270-273, ραδ. συν. Στέλιος Κηρομύτης 1975;, Κουνάδης, [1974-75] 2000:57, [1978] 2000:426, [1984] 2000:433).

Το κανονάκι της δισκογραφίας γραμμοφώνου

Ο Χαράλαμπος (Λάμπρος) Σαββαΐδης υπήρξε ένας από τους σπουδαιότερος μουσικούς της ανατολίτικης παράδοσης του ελληνικού χώρου. Έπαιζε κανονάκι1, ένα όργανο με ρίζες από την αρχαία Ελλάδα, το οποίο κατά την πορεία του διαδόθηκε και εξελίχθηκε από τους λαούς της Ανατολής. Ο τόπος καταγωγής του ήταν το Μπάσκιοϊ της Προύσσας. [Μπάς + Κιοι = Κεφάλι + χωριό (Κεφαλοχώρι) στα Τούρκικα] στα περίχωρα της Προύσσας2.

Στοιχεία βιογραφίας

Ο Στέφανος Βέζος ήταν ένας από τους πολλούς Μικρασιάτες μουσικούς που με την έλευσή τους στον ελλαδικό χώρο εμπλούτισαν και εν τέλει συνδιαμόρφωσαν το αστικό λαϊκό τραγούδι των πρώτων δεκαετιών του 20ού αιώνα. Η προσωπική του συμμετοχή στη δισκογραφία των 78 στροφών περιορίστηκε σε μόλις 16 ηχογραφήσεις, όλες μεταξύ 1931 και 1932, αν και δύο από αυτές δεν εκδόθηκαν ποτέ. Εντούτοις, τα λιγοστά αυτά δείγματα παρουσιάζουν έναν ικανότατο τραγουδιστή οι ερμηνείες του οποίου στέκονται ισότιμα απέναντι σε αυτές των ομοίων του.

Τα κουρδίσματα (ντουζένια) του μπουζουκιού και του μπαγλαμά

Aφιερωμένο στους ρεμπέτες που έφυγαν, στους ρεμπέτες που θά 'ρθουν.

Η μακρά ιστορία του ταμπουρά στην Ελλάδα είναι συνυφασμένη, στα νεότερα χρόνια, με την παρουσία κυρίως του μπουζουκιού και του μπαγλαμά. Άλλωστε, ως μέλη της οικογένειας του ταμπουρά τα περιγράφει ο Γάλλος περιηγητής Guillame Andre Villoteau (1759-1839), με τις ονομασίες tambour bouzourg (μεγάλος ταμπουράς, στα περσικά) και baglama tambour (αντίστοιχα, μικρός ταμπουράς)1.

Η εποχή του - τα κουρδίσματά του

Ο Μανώλης Καραπιπέρης του Κυρίλλου γεννήθηκε στις 15 Οκτωβρίου 1884 στο Βαθύ Σάμου, σε μία περιοχή που αποτελούσε φυσικό μουσικό σταυροδρόμι ανάμεσα στην ντόπια δημοτική παράδοση και την παράδοση της Μικράς Ασίας. Παρά τα λιγοστά δείγματα ηχογραφήσεων που μάς άφησε, πρέπει να θεωρηθεί ως ένας από τους σημαντικότερους και πιο ιστορικούς μουσικούς της ελληνικής δισκογραφίας, αφού εντάσσεται στους ελάχιστους μουσικούς του μπουζουκιού του 19ου αιώνα, οι οποίοι ηχογραφήθηκαν.