άρθρα

τα άρθρα της κλίκας

Παρίσι, Ιούλιος, Κυριακή απόγευμα. Ο καιρός είναι καλός και έτσι κατευθύνομαι στο νεκροταφείο του Père Lachaise. Χρωστάει το όνομα του στον Père La Chaise, τον εξομολογητή ενός από τους πολλούς Λουδοβίκους. Ο παπα-καρέκλας δηλαδή.

O Παναγιώτης Κουνάδης, στη σειρά «Τα Ρεμπέτικα - Ένα ταξίδι στο λαϊκό αστικό τραγούδι των Ελλήνων», βιβλιαράκια με ένθετα CD, που παράγει και εμπορεύεται το συγκρότημα Λαμπράκη, υποστηρίζει ότι η «Εβραιοπούλα» είναι το παλαιότερο μέχρι στιγμής καταγραμμένο τραγούδι του αστικού χώρου, αφού οι στίχοι του εντοπίστηκαν στη συλλογή παραδοσιακών λαϊκών τραγουδιών του Μάρκελλου (1851). Η καταγραφή έγινε στη Σμύρνη και συγκεκριμένα στην εβραϊκή συνοικία της.

Από τον Οσμάν Σεπετσίογλου μέχρι τον Γιοβάν Τσαούς

Ενα άρθρο με αφορμή κάποιες συζητήσεις με τον Μουαμμέρ Κετέντζογλου

Το ρεμπέτικο, μια απ' τις μορφές του σύγχρονου αστικού λαϊκού τραγουδιού, οφείλει το ύφος του στη συγχώνευση στοιχείων: του παλαιοτέρου ελληνικού λαϊκού τραγουδιού, της βυζαντινής μελωδίας και του λαϊκού τραγουδιού της Ανατολής.
Φοίβος Ανωγειανάκης

Αγαπητοί φίλοι, είδα με πολύ ενδιαφέρον το άρθρο του Νίκου Πολίτη για τη λογοκρισία και θα ήθελα, αν μου επιτρέπετε, να συμβάλω στο γόνιμο αυτό διάλογο. Θα προσθέσω εδώ μερικά στοιχεία από το, παράλληλα με το ρεμπέτικο ακμάζον τουλάχιστον ως το 1940, ελαφρό τραγούδι και το αντίστοιχο θέατρό του (οπερέτα επιθεώρηση) και φιλοδοξώ ότι κάποιες από τις τοποθετήσεις του προηγούμενου άρθρου θα επανεξεταστούν.

Όταν ψάχνουμε να βρούμε την πρωτοτυπία οποιουδήποτε θέματος -όπως και για το ρεμπέτικο- εννοούμε ότι ψάχνουμε να βρούμε αυτό που το κάνει μοναδικό σε σχέση με άλλα θέματα. Στην προκειμένη περίπτωση γυρεύουμε να βρούμε εκείνο που έχει αυτό το είδος τέχνης και δεν το έχουν τα άλλα σύγχρονα παρόμοια είδη, παγκοσμίως. Ακόμα, γυρεύουμε να βρούμε αυτό που έχει το αποκαλούμενο συμβατικά ρεμπέτικο τραγούδι και δεν το έχουν προηγούμενα ή επόμενα είδη ελληνικού τραγουδιού. Κοντολογίς γυρεύουμε τη σχετικότητα του ρεμπέτικου, που συνδημιουργεί τη ροή του κοινωνικού χώρου και χρόνου, που δεν είναι καθόλου ομοιόμορφη και σταθερή. Άλλοτε είναι πυκνή και γρήγορη, άλλοτε αργή, έχει σταθμούς, έχει πάλεμα αντιθέτων τάσεων, σμικρύνσεις και γιγαντώσεις. Αυτό το είδος τραγουδιού, της περιόδου 1922-1952, έχει όμως και διαχρονικότητα, καθιέρωσε δηλαδή αξίες που περιέχονται στη ζωή όλων των επόμενων γενεών.

Από την εποχή της τουρκοκρατίας, στα κατοικούμενα από ελληνόφωνους εδάφη, η «εποπτεύουσα αρχή» σε θέματα λογοκρισίας και γενικότερου κοινωνικού ελέγχου ήταν η Πύλη, η οποία παραδοσιακά υπήρξε αρκετά φιλελεύθερη. Άλλωστε, κείμενα γραμμένα σε γλώσσα ελληνική δεν πολυαπασχολούσαν το Σουλτάνο και τους περί αυτόν.