άρθρα

τα άρθρα της κλίκας

«...στις ταβέρνες τό ’χω ρίξει
κι έτσι σβήνουν οι καημοί...»

Έτσι τραγουδούσε ο Στράτος Παγιουμτζής και ο Βασίλης Τσιτσάνης στα 1947, σε ένα τραγούδι του δεύτερου, που γεννά χαρμολύπη, διαγράφοντας αφηρημένα αφενός την απαισιόδοξη πικρή γεύση της σκληρής πραγματικότητας που βίωναν οι ακροατές του δημιουργήματος τούτου, αλλά και διακηρύσσοντας από την άλλη το πείσμα του κατατρεγμένου - αποκλεισμένου, για ζωή, για συμμετοχή στη χαρά, στη χαλαρότητα του γίγνεσθαι της κρατούσας αστικής τάξης.

Η ετυμολογία της λέξης «Ρεμπέτης» και των παραγώγων της έχει βέβαια προβληματίσει όλους μας, αλλά περίπου έχουμε βαρεθεί να το ψάχνουμε, αφού άκρη δεν βγαίνει. Δεν θα μπω στη σίγουρα άκαρπη διαδικασία «να προσθέσω και εγώ το πετραδάκι μου», αν και κάτι έχω να προσθέσω, όχι όμως ετυμολογικό, που η σειρά του θα έρθει λίγο παρακάτω.

Η Αισθητική σαν κλάδος της φιλοσοφίας, όπως η Ηθική, η Γνωσιολογία και η Μεταφυσική, έχει σαν αντικείμενο τη Γενική θεώρηση της τέχνης και των σχέσεών της με το Αληθές, το Ηθικόν και την Αρμονία. Αλλά η Αισθητική σαν συγκεκριμένος Επιστημονικός κλάδος έχει σαν αντικείμενο τη μελέτη και περιγραφή της καλλιτεχνικής πράξης και δημιουργίας, στη ροή των εποχών και των πολιτισμών που σημάδεψαν αυτές τις εποχές.

Όλοι οι μελετητές του αστικο-λαϊκού τραγουδιού υποστηρίζουν ή παραδέχονται ότι η μελέτη του είδους πρέπει να είναι διεπιστημονική. Να βασίζεται δηλαδή, εκτός από τη Μουσικολογία, τη Φιλολογία, τη Μετρική και τα συναφή και σε όλες τις άλλες επιστήμες που είναι απαραίτητες για την αποτελεσματική πολιορκία και άλωση του κάστρου που λέγεται αστικο-λαϊκό τραγούδι ή ρεμπέτικο και κυρίως στις κοινωνικές επιστήμες.

Σε κάθε νέο τεύχος της Κλίκας, δημοσιεύουμε μια δημοσκόπηση που σκοπό έχει να σφυγμομετρήσει τις απόψεις των αναγνωστών της και να συλλέξει στοιχεία, πολύτιμα για τη συντακτική ομάδα, σχετικά με τις προτιμήσεις τους και τις προσδοκίες τους για την προσπάθεια αυτή. Έτσι, μετά από έξι τεύχη και δύο χρόνια ιντερνετικής παρουσίας του περιοδικού, πιστεύουμε ότι έφτασε η στιγμή για μια «αποδελτίωση» των αποτελεσμάτων αυτών, προκειμένου να αποτιμηθεί η πορεία του μέσα από τα μάτια των αναγνωστών του. Όλες οι ολοκληρωμένες δημοσκοπήσεις είναι προσβάσιμες μέσω της σχετικής ενότητας του website.

Για να ερευνήσουμε τι είδους συνέχειας έχει η ελληνική μουσική ανά τους αιώνες, πρέπει να έρθουμε σ’ επαφή με διάφορες μουσικές έννοιες, που θα προσπαθήσουμε να παρουσιάσουμε με τον πιο κατανοητό τρόπο. Απ’ ό,τι γνωρίζουμε μέχρι σήμερα, τούτη η εργασία που έχετε στο χέρι είναι η πρώτη που συνδυάζει τις νέες ανακαλύψεις τις Ιστορίας, της Μουσικολογίας και των επιστημών του εγκεφάλου, για να κατανοήσει το φαινόμενο των μουσικών δρόμων και της ιστορικής πορείας τους.