άρθρα

τα άρθρα της κλίκας
 

Ψαράδες και βάρκες στο ελαφρό και ρεμπέτικο τραγούδι

Προδημοσίευση από το υπό έκδοση έργο του Λεωνίδα Κιούση: «Σε ποιον ανήκει το ρεμπέτικο τραγούδι»

Γιατί άραγε επιβιώνει, μέχρι τις μέρες μας, μόνο το ρεμπέτικο τραγούδι και όχι το λεγόμενο «ελαφρό», που είναι και συνομήλικό του; Από τα δύο σύγχρονα είδη τραγουδιού του μεσοπόλεμου, το ένα επιβιώνει μέχρι σήμερα κάνοντας μέχρι τώρα πάνω από τέσσερις αναβιώσεις, σε ειδικά μαγαζιά, τα λεγόμενα ρεμπετάδικα, μαζί με τα ταβερνάκια και τις σχετικές συναυλίες σε όλη την Ελλάδα. Το άλλο είδος όμως, παρ' όλες τις φιλότιμες προσπάθειες σύγχρονων καλλιτεχνών, Ζορμπαλά, Αρλέτα, Κηλαηδόνη, Δ. Σαββόπουλου κ.λπ., δεν καταφέρνει να βρει θέση στις σύγχρονες αξίες και στη μουσική ζωή του τόπου… κι αυτό ψάχνουμε να το εξηγήσουμε. Ξέρουμε ότι τα δύο είδη συνυπήρχαν την εποχή του μεσοπολέμου και μετά το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, ταυτόχρονα με το δημοτικό, στη ρημαγμένη επαρχία. Το επιθεωρησιακό που τραγουδιότανε στις θεατρικές παραστάσεις, τα μικρασιάτικα από τους πρόσφυγες, και από την άλλη, οι άκαρπες προσπάθειες των Καλομοίρη, Βάρβογλη κ.λπ. για τη δημιουργία ελληνικής εθνικής κλασσικής μουσικής. Σκεφτήκαμε λοιπόν να συγκρίνουμε τα δύο είδη, για να βρούμε τις απαντήσεις. Διαλέξαμε, για το σκοπό αυτό, ένα κοινό θέμα τραγουδιών, τους ψαράδες, τις βάρκες και τους έρωτες, και θα κάνουμε την αντιπαράθεση των κειμένων τους και μερικών αποσπασμάτων, παρακάμπτοντας τις διαφορές στη μουσική τους.

Περισσότερα...

Τα κουρδίσματα του μπουζουκιού και του μπαγλαμά στη δισκογραφία των 78 στροφών

Τα ντουζένια και τα καραντουζένια της ελληνικής δισκογραφίας 78 στροφών

Για τα κουρδίσματα του μπουζουκιού έχουμε διάφορες πηγές και μαρτυρίες από μουσικούς του ρεμπέτικου, όπως Στέλιος Κερομύτης, Μιχάλης Γενίτσαρης, Αθανάσιος Αθανασίου, Μάρκος Βαμβακάρης, κ.ά. Μια αναφορά στα ντουζένια του μπουζουκιού και του μπαγλαμά, όπως αυτά εμφανίστηκαν ελάχιστες φορές στη δισκογραφία 78 στροφών, είναι ωφέλιμη και για το λόγο αυτό θεωρούμε ότι η παρουσίασή τους κρίνεται απαραίτητη. Με αυτά τα κουρδίσματα γαλουχήθηκαν οι πρώτες γενιές μπουζουξήδων και μουσικών, των οποίων τα ονόματα γνωρίζουμε από μαρτυρίες νεότερων. Oι πιο γνωστοί από αυτούς τους μπουζουξήδες ήταν οι: Μιμίκος Μπογιατζής, Νίκος και Γιώργος Σκριβάνος, Θανάσης Μανέτας, Απόστολος Ζυμαρίτης, Ρεγγίνας, Χαρίλαος Κερομύτης, Γιάννης Μιχαλαρέας (Γυαλιάς).

Περισσότερα...

Η δισκογραφική καριέρα του Βασίλη Τσιτσάνη (1936-1983)

Ανάλυση της μουσικής του μέσω των ηχογραφήσεων εμπορίου - Τέσσερα καίρια προβλήματα της έρευνας | Θέμα διδακτορικής διατριβής

Το παρόν άρθρο αποτελεί μία περιγραφή τεσσάρων εκ των κυριοτέρων προβληματικών ζητημάτων που αντιμετώπισα και συνεχίζω να αντιμετωπίζω στη διδακτορική μου διατριβή, από την αρχή της έως και την περίοδο δημοσίευσης του άρθρου. Η διδακτορική διατριβή, της οποίας ο τίτλος είναι ο παραπάνω, λαμβάνει χώρα στο πανεπιστήμιο του Leeds της Αγγλίας και βρίσκεται σε εξέλιξη από τα τέλη του 2008. Στόχος του άρθρου είναι να ρίξει φως σε σημεία τα οποία αποτέλεσαν και δυστυχώς συνεχίζουν να αποτελούν αγκάθια όχι μόνο στη δική μου έρευνα αλλά και σε κάθε λογής παρόμοια έρευνα. Στόχος επίσης είναι να επιστήσει την προσοχή σε κάθε είδους ερευνητή όσον αφορά στις παγίδες που κρύβονται σε θέματα που αφορούν το ρεμπέτικο και τη λαϊκή μουσική1 στη χώρα μας. Τέλος, προσφέρεται ως εγχειρίδιο στους αναγνώστες των πολλών και διαφόρων άρθρων και βιβλίων σχετικών με το αντικείμενο για μία νέα, ίσως, αξιολόγησή τους.

Περισσότερα...

Οι αφανείς λαϊκοί μουσικοί

Από το 1968 που ήμουν τεσσάρων ετών, μπορώ να πω πως έχω αναμνήσεις από πρόσωπα, ήχους, γεγονότα. Γεννήθηκα και μεγάλωσα στα Καμίνια του Πειραιά. Τα Καμίνια ήταν μια αμιγώς λαϊκή εργατική συνοικία, ένα τέταρτο της ώρας με τα πόδια από το κέντρο του Πειραιά. Μια μικρή κοινότητα που τα όριά της ήταν από το εργοστάσιο του Κεράνη μέχρι το μηχανοστάσιο των τραίνων στους Αγίους Απόστολους και από τη Λεωφόρο Πειραιώς μέχρι τη Λεωφόρο Θηβών. Η περιοχή ήταν αραιοχτισμένη, με πολλά περιβόλια και αλάνες ανάμεσα στα σπίτια, που τα περισσότερα ήταν μονοκατοικίες με αυλή. Όλοι οι Καμινιώτες γνωριζόμαστε μεταξύ μας, οι περισσότεροι με τα παρατσούκλια μας.

Περισσότερα...

Το μπουζούκι και η ιστορία του

Ένα από τα βασικά συστατικά του ρεμπέτικου είναι το μπουζούκι. Αν και μπουζούκι παίζουν και άλλοι λαοί, όπως οι τσιγγάνοι της Συρίας και του Λίβανου, το όργανο των φυλακόβιων, των χασικλήδων, των απόκληρων των λιμανιών, των εργαζομένων και άνεργων εργατών καθώς και των επαγγελματιών μπουζουκσήδων που ξεπήδησαν απ’ αυτή τη τάξη, έφθασε να γίνει το ελληνικό εθνικό σύμβολο, έγινε αναγνωρίσιμο από τα άλλα έθνη όσο και η ελληνική σημαία, άμα βλέπουν μπουζούκι λένε greece. Αλλά κι εμείς, όταν θέλουμε να τους δείξουμε την ελληνική μουσική, στα μπουζούκια θα τους πάμε, το μπουζούκι θα δείξουμε.

Περισσότερα...

Αναζητώντας τους μουσικούς στις γειτονιές του Père Lachaise

Παρίσι, Ιούλιος, Κυριακή απόγευμα. Ο καιρός είναι καλός και έτσι κατευθύνομαι στο νεκροταφείο του Père Lachaise. Χρωστάει το όνομα του στον Père La Chaise, τον εξομολογητή ενός από τους πολλούς Λουδοβίκους. Ο παπα-καρέκλας δηλαδή.

Περισσότερα...

Με τη συνέχιση της περιήγησής σας στο website της κλίκας αποδέχεστε τη χρήση των cookies.