άρθρα

τα άρθρα της κλίκας

Άρχισ’ ο Χάρος να καλεί τώρα την κλάση μου» τραγουδούσε ήδη από τη δεκαετία του ’70 ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης σε στίχους Βίρβου και μουσική δική του. Από τότε πέρασαν περισσότερα από είκοσι χρόνια μέχρις ότου συμβεί το μοιραίο και χάσουμε από κοντά μας το μεγάλο λαϊκό τραγουδιστή, φέτος τον Απρίλη.

Η πρώτη επαφή των περισσότερων με το ρεμπέτικο γίνεται με τραγούδια όπως η «Φραγκοσυριανή» και το «Πριν το χάραμα», κλασικά δηλαδή λαϊκά τραγούδια αισθηματικής θεματολογίας που τραγουδιούνται εδώ και εβδομήντα χρόνια. Η έκπληξη όμως έρχεται όταν για πρώτη φορά ακούς κάποια από τα τραγούδια που το περιεχόμενό τους περιγράφει φαινόμενα κοινωνικής παθογένειας της εποχής, χωρίς περιστροφές και αποσιωπήσεις. Τα περισσότερα από αυτά τα τραγούδια αναφέρονται στη χρήση ινδικής κάνναβης και λιγότερα στην ηρωίνη και την κοκαΐνη.

Στα 1824 ο Κλοντ Φοριέλ διαπίστωνε ότι τα «Λαϊκά Τραγούδια της Σύγχρονης Ελλάδας» αντιδιαστέλλονται από τα τραγούδια και την ποίηση των λογίων και διέπονται από την επιθυμία να αρέσουν σε όσο το δυνατόν περισσότερο κόσμο. Συνεπώς ανταποκρίνονται στην αντίληψη και την αισθητική των μεγάλων λαϊκών μαζών. Ο Φοριέλ διέκρινε τα «Λαϊκά Τραγούδια της Σύγχρονης Ελλάδας» σε τραγούδια της υπαίθρου (αγροτο-λαϊκά) και σε τραγούδια των πόλεων (αστικο-λαϊκά). Και δημοσίευε στο βιβλίο του αρκετά αστικο-λαϊκά από Κωνσταντινούπολη, Σμύρνη, Χίο και Γιάννενα.

Το άρθρο αυτό έχει μόνο ένα και μοναδικό σκοπό: να υποψιάσει τον αναγνώστη πως εκτός από το ισοπεδωτικό μουσικό σύστημα των Δυτικών, υπάρχει ένας απέραντος πλούτος ήχων και ρυθμών. Αυτός ο κόσμος «υπάρχει» και όχι «υπήρξε» όπως λένε στα ωδεία, γιατί μπορεί οι Δυτικοί να κέρδισαν τους πολέμους αυτής της περιόδου, μπορεί να επέβαλαν τη μουσική τους, αλλά αυτό δεν σημαίνει πως και οι μουσικές του κόσμου που ήχησαν στο παρελθόν ήταν «λάθος» και καλώς τις έφαγε η μαύρη μαρμάγκα. Για τον εμπλουτισμό της συζήτησης, πολύ θα θέλαμε να συνεισφέρει -όποιος θέλει και μπορεί- στην συνέχεια των άρθρων. Ας επικοινωνήσει μαζί μας για να συνεννοηθούμε για τις λεπτομέρειες. Απ’ όσα λάθη έγιναν κανένα δεν ήταν εσκεμμένο. Θα ήταν τιμή μας να τα διορθώσουμε με τις υποδείξεις σας.