συνεντεύξεις

άνθρωποι που μιλούν για το έργο τους και παρουσιάζουν τις απόψεις τους για πολλές πτυχές του λαϊκού τραγουδιού - και όχι μόνο...

"Θεωρώ πρόκληση να μπορώ να κατασκευάζω όργανα που θα παίζουν το ίδιο καλά, ή καλύτερα, μετά από 100 χρόνια."

Κάθε συζήτηση με το Νίκο Φρονιμόπουλο είναι ενδιαφέρουσα από μόνη της. Όπως άλλωστε κάθε συζήτηση με ανθρώπους που έχουν άποψη, η οποία δεν προκύπτει από κάποιες σκόρπιες σκέψεις της στιγμής, αλλά είναι τεκμηριωμένη, ως αποτέλεσμα πολλών χρόνων προβληματισμού και διαρκούς ενασχόλησης με το θέμα. Επί της ουσίας της συνέντευξης, συμφωνήσαμε με το Νίκο Φρονιμόπουλο να μην κάνουμε μια ακόμα συνέντευξη του τύπου: «Ο οργανοποιός Φρονιμόπουλος, μας μιλάει για τον εαυτό του και τα όργανα που κατασκευάζει». Κάτι τέτοιο μπορεί να είχε ενδιαφέρον, αλλά ακόμα πιο ενδιαφέρον θα ήταν να συζητήσουμε ένα θέμα που να αφορά γενικότερα την οργανοποιΐα στη χώρα μας. Τι λοιπόν καλύτερο από το μια συνέντευξη με κεντρικό θέμα την «καλλιτεχνική οργανοποιΐα», με έναν κατ' εξοχήν εκπρόσωπό της (σ.σ. για τους μη γνωρίζοντες, ο Νίκος Φρονιμόπουλος υπήρξε από τα ιδρυτικά μέλη και πρόεδρος του «Συλλόγου Φίλων Καλλιτεχνικής οργανοποιΐας»).

Συναντηθήκαμε με τον κ. Λάκη Καρνέζη όταν ήρθε από τη Νορβηγία για να συμμετάσχει σε συναυλία-αφιέρωμα στον Άκη Πάνου, τον περασμένο Αύγουστο. Αρπάξαμε την ευκαιρία και του ζητήσαμε να μας διαθέσει λίγο από τον περιορισμένο χρόνο του για μία συνέντευξη. Αυτός, χωρίς δεύτερη κουβέντα, μας κάλεσε σπίτι του. Κατά τη διάρκεια της συζήτησης επιβεβαιώθηκαν όλες οι «φήμες» που είχαμε ακούσει γι’ αυτόν. Ευγενής, ειλικρινής, ανοιχτόκαρδος, μια σπάνια για τις μέρες μας προσωπικότητα. Και ξεκάθαρος στις κουβέντες του: «Αν τύχει και σου πω "μου είπαν πως...", μην το γράφεις γιατί δεν μπορώ να στο αποδείξω. Ό,τι όμως σου πω πως το είδα και το άκουσα εγώ, γράφτο όπως είναι, κι αν χρειαστείς πες μου να στο υπογράψω».

Μόλις είκοσι λεπτά από το Ηράκλειο της Κρήτης, στο χωριό Χουδέτσι, λειτουργεί ένα μοναδικό στο είδος του μουσικό εργαστήρι, αφιερωμένο στη μελέτη, τη διάσωση, τη διάδοση και προβολή της μουσικής και των μουσικών οργάνων λαϊκών παραδόσεων σχεδόν από όλο τον κόσμο. Πιο συγκεκριμένα, των μουσικών παραδόσεων που ανήκουν στη λεγόμενη «τροπική μουσική» (από την λέξη «τρόπος», η οποία θα ερμηνεύονταν στην αγγλική μουσικολογική ορολογία ως scale, mode - και ως εκ τούτου «modal music»).

Με τον Στράτο Γεωργιόπουλο βρεθήκαμε στα μέσα Ιανουαρίου του 2008. Είναι ένας νέος άνθρωπος, πολύ ευθύς με καθαρό λόγο και φυσιογνωμικά μοιάζει στον παππού του: Τον Στράτο τον Παγιουμτζή, τον επονομαζόμενο και "τεμπέλη". Δεν καταφέραμε να τον βάλουμε να μιλήσει πολύ για τον εαυτό του. Ηταν όμως λαλίστατος για τον παππού του, για τη γιαγιά του τη Ζωή, τη μητέρα του τη Φωφώ, αλλά και για το Γιώργο Ζαμπέτα, το Γιώργο Μπάτη, τον Ανέστο Δελιά, το Μάρκο Βαμβακάρη και τους άλλους μεγάλους του λαϊκού τραγουδιού. Το μικρόβιο του τραγουδιού είναι στην οικογένεια, αφού όσες στιγμές δεν μιλάγαμε, ο Στράτος ή σφύριζε ή σιγοτραγούδαγε... Στο τέλος, δεν άντεξε και έριξε έναν μανέ, με τη συνοδεία ξεκούρδιστου μπαγλαμά. Αυτή την περίοδο ο Στράτος δεν ασχολείται επαγγελματικά με το τραγούδι γιατί -όπως μας είπε- "δε χτυπάει το τηλέφωνο". Προτιμάει να εργάζεται σαν οδηγός για να συντηρήσει την οικογένειά του, όπως και ο παππούς του ο Παγιουμτζής που ήταν βαρκάρης, "ταξιτζής της θάλασσας". Τα παρακάτω δεν είναι συνέντευξη. Είναι αποσπάσματα από μια απλή, φιλική συζήτηση που έγινε με πολύ κέφι και πολλά γέλια. Την καταγράψαμε αυτούσια με την ελπίδα ότι θα μεταφερθεί έτσι κι ο αυθορμητισμός της.

Τον Χρήστο Σπουρδαλάκη τον συναντήσαμε ένα πρωινό στο εργαστήριό του στον Προφήτη Ηλία του Πειραιά. Ευγενής και ανεκτικός άρχισε να απαντάει αβίαστα στις ερωτήσεις μας και τελικά η «συνέντευξη» εξελίχθηκε σε μία πολύ φιλική κουβέντα που κράτησε περίπου 3 ώρες. Τα θέματα που θίξαμε πάμπολλα και οι απαντήσεις του δείχνουν έναν άνθρωπο «ψαγμένο» όχι μόνο με το αντικείμενό του αλλά εν γένει με το λαϊκό τραγούδι και τη ζωή. Η στάση του σε πολλά θέματα μας έκανε ευχάριστη εντύπωση όπως και η άνεση με την οποία μίλησε για θέματα που πολλοί συνάδελφοί του θεωρούν «ταμπού» ή απλά δεν μπορούν να εκφράσουν με λόγια... Είναι βέβαιο πως κάποιος που θα επιλέξει τα μπουζούκια του Σπουρδαλάκη δεν θα παραμείνει στο επίπεδο της τυπικής πελατειακής σχέσης αλλά θα αποκτήσει «after sales υποστήριξη» από έναν πολύ αξιόλογο επαγγελματία και τους συνεργάτες του (Νεωρείων 27 & Ελ. Βενιζέλου, Προφήτης Ηλίας, Πειραιάς, τηλ. & Fax: 210 4223 056, ιστοσελίδα: www.music-instruments.gr).

Ο σαραντατετράχρονος Γιάννης Καρβούνης ανήκει στην ομάδα των σύγχρονων οργανοποιών που έχουν καθιερωθεί στο χώρο των μουσικών για τις ποιοτικές τους κατασκευές. Είναι γέννημα-θρέμμα Πειραιώτης κι έχει το μαγαζί του στη Νίκαια (Κύπρου 76, τηλ.2104254052, ιστοσελίδα: www.greekbouzouki.gr).