οργανοποιΐα

"μπουζούκι μου διπλόχορδο μπουζούκι μου καημένο, μονάχα εσύ παρηγορείς κάθε φαρμακωμένο"
για το μπουζούκι - και όχι μόνο...
 

Η κατασκευή συνεχίζεται με το λύγισμα των πλαϊνών. Αυτό γίνεται με ένα θερμαινόμενο σωλήνα. Το δικό μου μηχάνημα (εικόνα 1) έχει αγοραστεί κάποια χρόνια τώρα από προμηθευτή του εξωτερικού. Ωστόσο όποιος έχει επαρκείς ηλεκτρολογικές γνώσεις μπορεί να κατασκευάσει μόνος του (πάντα χρειάζεται προσοχή). Άλλη λύση είναι η χρήση καμινέτου υγραερίου το οποίο μπορεί να θερμάνει μια σωλήνα αλλά δεν τη διατηρεί σε σταθερή θερμοκρασία και αυτό μπορεί να αποτελέσει πρόβλημα στην κατασκευαστική διαδικασία.

Εικόνα 1: Σωλήνας
Πρίν αρχίσουμε τη διαδικασία λυγίσματος των πλαϊνών σχεδιάζουμε σε ένα κόντρα πλακέ το μισό του εξωτερικού περιγράμματος του οργάνου χρησιμοποιώντας το μοντέλο για το οποίο έγινε λόγος στα προηγούμενα άρθρα (εικόνα 2). Βρέχουμε το ξύλο με ένα σφουγγάρι και το ακουμπάμε στον πυρωμένο σωλήνα ακολουθώντας την πορεία του παρακάτω σχήματος.
Εικόνα 2: Περίγραμμα & Σχήμα 1
Πρέπει να σημειωθεί πως δεν ασκούμε ιδιαίτερη πίεση στο ξύλο γιατί απλά υπάρχει κίνδυνος να σπάσει. Το αφήνουμε λοιπόν να χαλαρώσει πάνω στο σωλήνα και να πάρει τη μορφή που επιθυμούμε υγραίνοντας το με το σφουγγάρι αν είναι απαραίτητο. Παράλληλα ελέγχουμε στο προαναφερθέν κόντρα πλακέ αν έχει πάρει το σχήμα που θέλουμε.
Εικόνα 3: Λύγισμα

Αφού γυριστούν τα πλαϊνά άλλοι κατασκευαστές τα τοποθετούν σε καλούπι για να διατηρήσουν τη φόρμα τους ενώ άλλοι (π.χ. Romanillos) τα αφήνουν ελεύθερα για να δουν πως θα συμπεριφερθούν.

Σχήμα 2
Ο Irving Sloane στο βιβλίο του Classic guitar construction, το οποίο αποτέλεσε την απαρχή για πολλούς κατασκευαστές παγκοσμίως προτείνει το παρακάτω καλούπι για τη διατήρηση των πλαϊνών. Με την περάτωση της εργασίας αυτής προχωρούμε στην κατασκευή και στο κόλλημα των τάκων πάνω στους οποίους θα κολληθούν τα πλαϊνά.

Τάκοι

Οι τάκοι γίνονται από φλαμούρι, το οποίο χρησιμοποιείται σε αυτό το όργανο, διάφορους τύπους μαονιού ή κέδρου ή και από έλατο η πεύκο (όπως άλλωστε είναι στις περισσότερες λαϊκές κιθάρες). Η εξωτερική τους πλευρά πρέπει να ακολουθεί πιστά την καμπύλη του περιγράμματος του καπακιού ώστε να έχουμε αρμονική κόλληση ενώ τα νερά του ξύλου πρέπει να είναι παράλληλα και όχι κάθετα προς το καπάκι. Οι διαστάσεις απεικονίζονται στο παρακάτω σχήμα (εικόνα 6). Κολλιούνται λοιπόν στο καπάκι χρησιμοποιώντας titebond και σφικτήρες. Στα πλαϊνά παράλληλα βάζουμε ένα επιπρόσθετο κομμάτι ξύλου (lining, εικόνα 7), πάχους τουλάχιστον 2,5 εκατοστών για να αυξηθεί η επιφάνεια κόλλησης του καπακιού σε αυτά.

Σχήμα 3 - Εικόνα 6: Τάκος - Εικόνα 7: Lining

Κόλλημα Πλαϊνών

Πριν προχωρήσουμε σε οποιαδήποτε ενέργεια είναι απαραίτητες κάποιες προκαταρτικές εργασίες. Η πρώτη είναι η κατασκευή ενός ειδικού υπόβαθρου που θα μπει στη βάση κατασκευής για να διατηρήσουμε την καμπύλη που έχουμε δώσει στο καπάκι (βλέπε προηγούμενο άρθρο).

Εικόνα 8: Υπόβαθρο
Η φωτογραφία είναι «εύγλωττη».Αν κολληθούν τα πλαϊνά χωρίς το υπόβαθρο, δηλαδή σε εντελώς ίσια επιφάνεια υπάρχει ο κίνδυνος να ασκηθούν ανεπιθύμητες πιέσεις με συνέπειες στη στατικότητα και στον ήχο του οργάνου, ενώ με τη χρήση του υπόβαθρου η καμπύλη που έχουμε ήδη δώσει στο καπάκι παραμένει ανέπαφη. Η επόμενη εργασία είναι η κατασκευή ειδικών σφικτήρων. Για να τους φτιάξουμε χρησιμοποιούμε ντίζα, παξιμάδια (βίδες),ροδέλες, πεταλούδες και κυλινδρικό ξύλο όπως αυτό που χρησιμοποιείται στα κουρτινόξυλα (εικόνα 9). Η ντίζα κόβεται σε μήκος 15 εκ και το κυλινδρικό ξύλο στα 3 εκ. και ο σφικτήρας συναρμολογείται.

Εικόνα 9: Πρώτη ύλη για τους σφικτήρες
Πάνω στη βάση και στο υπόβαθρο έχοντας σταθεροποιήσει το καπάκι κολλούμε τα πλαϊνά με τη χρήση των σφικτήρων που κατασκευάστηκαν, και titebond (εικόνες 12 & 13).
Εικόνες 12 & 13: Κόλλημα
Την επόμενη μέρα το αποτέλεσμα μας ικανοποιεί (εικόνες 14 & 15).
Εικόνες 14 & 15: Σκάφος

Προετοιμασία Πλαϊνών για την κόλληση της πλάτης

Τα πλαϊνά έχουν κολληθεί έχοντας πλάτος 12 εκ. Ωστόσο η κιθάρα δεν θα έχει ίσια πλάτη αλλά καμπύλη όπως φαίνεται στο παρακάτω σχέδιο (σχήμα 4). Γι’ αυτό το λόγο παίρνοντας τα ανάλογα σημεία αρχίζει η διαμόρφωση τους με την πλάνη και η προετοιμασία της για την κόλληση του μανικιού και της πλάτης. Σε αυτή τη φωτογραφία παρατηρείτε παράλληλα ότι έχουν τοποθετηθεί μικρά στηρίγματα σταθεροποίησης του καπακιού.

Σχήμα 4 - Εικόνα 16: Πλάνισμα πλαϊνών
Το επόμενο βήμα είναι να κουρδιστεί το καπάκι με τρίψιμο. Χρησιμοποιείται σε αυτή τη διαδικασία γυαλόχαρτο και ξύστρες. Ωστόσο όπως είχα προαναφέρει είναι μια διαδικασία που δεν μπορεί να περιγραφεί στο γραπτό λόγο. Απλά αναφέρω ότι δεν αφαιρούμε πολύ υλικό μονομιάς αλλά προχωρούμε σταδιακά κτυπώντας το καπάκι με την ψίχα των δακτύλων μας (tap tuning) για να δούμε πως αποκρίνεται και πως μεταβάλλεται. Είναι μια εργασία στην οποία θριαμβεύει η θεωρία της δοκιμής και του λάθους.

Κατασκευή Μανικιού

Για την κατασκευή του μανικιού χρησιμοποιήθηκαν τα ξύλα στις διαστάσεις που απεικονίζονται στο σχήμα 5 (1 και 5 φλαμούρι πάχους 1,5 εκ., 2 και 4 βέγκε πάχους 0,8 εκ., 3 τριανταφυλλιά πάχους 0,9 εκ.). Τα ξύλα πρέπει να έχουν ίσιες επιφάνειες τις οποίες τις χαράσσουμε ελαφρά με ένα ξυράφι για να πάρουν περισσότερη κόλλα. Τα νερά των ξύλων πρέπει να είναι κάθετα. Παράλληλα κολλιούνται κομμάτια ξύλου τα οποία θα αποτελέσουν το τακούνι (heel).

Σχήμα 5 - Εικόνα 19: Μανίκι - Εικόνα 20: Τακούνι
Οι διαστάσεις του μανικιού (πριν κολληθεί) είναι αυτές που απεικονίζονται στο σχήμα 6. Πρέπει να αναφέρω ότι δεν έχω συνυπολογίσει στο μήκος την κλειδιέρα, η οποία θα είναι πρόσθετη, αν και στις περισσότερες λαϊκές κιθάρες ήταν μονοκόμματη με το μανίκι .
Σχήμα 6 - Εικόνα 21: Μανίκι

Επίλογος

Η κιθάρα έχει αρχίσει να μορφοποιείται. Στο επόμενο άρθρο θα ολοκληρωθεί η κλειδιέρα, η πλάτη, η ταστιέρα, ο καβαλάρης, τα φιλέτα του σκάφους και το όργανο θα συναρμολογηθεί. Εάν τυχόν η σειρά αυτή των άρθρων μέσω του «βήματος» της Κλίκας αποτέλεσε για κάποιον την αφορμή για την ενασχόληση του με την κατασκευή, θα χαρώ πολύ να λύσω οποιαδήποτε απορία ή να προσφέρω διευκρινήσεις σε σημεία που περιγράφονται ελλειπώς και σε ασάφειες.

Ηλεκτρονική διεύθυνση επικοινωνίας: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Σχετικά άρθρα:

Με τη συνέχιση της περιήγησής σας στο website της κλίκας αποδέχεστε τη χρήση των cookies.

ΕΝΤΑΞΕΙ!